طراحي و پياده سازي يك نرم افزار تحت ويندوز براي كتابخانه

چکیده:

SQL Server MS مرتباً سهم بيشتري از بازار را به خود اختصاص مي دهد و يك سيستم مديريت پايگاه داده رابطه اي سرويس گيرنده / سرويس دهنده است و يرايش Transact_SQL 2000 را به عنوان زبان SQL بكار مي برد.

يك پايگاه داده رابطه اي از چندين جدول حاوي ستونها و سطرهاي داده تشكيل شده است. فرآيند شكستن پايگاه داده در قالب جداول مرتبط نرمال سازي ناميده مي شود.

طراحي يك پايگاه داده خوب با درك صحيح از شرايط كاري مشتري و نيازهاي وي آغاز مي شود و با گروه بندي داده هاي آناليز شده در يافتي در جداول ادامه مي يابد.

Microsoft SQL Server شايد در دسترس ترين و عمومي ترين پايگاه داده در ميان پايگاه هاي داده در جهان باشد. همچنين مستندات ( Documentds ) بسياري براي MS SQL Server در دسترس است.

شركت مايكروسافت ويژوال بيسيك را بر اساس يك زبان برنامه نويسي به نام بيسيك كه براي مبتديان نوشته شده است ساخت. زبان ويژوال بيسيك بيشتر از 35 سال به اشكال مختلف رايج بوده است.

در واقع طراحان اين زبان مي خواستند يك زبان برنامه نويسي براي استفاده مبتديان طراحي كنند. با گذشت زمان و پيشرفتهاي چشمگيري كه در امر ارتقاي اين زبان برنامه نويسي ايجاد شده است ، امروزه اغلب برنامه نويسان حرفه اي مي توانند با استفاده از ويژوال بيسيك با صرف زماني اندك اقدام به ساخت برنامه هاي بسيار كارا و قدرتمندي نمايد.

ما در اينجا با بهره گيري از دو زبان فوق نرم افزاري براي سهولت كار در كتابخانه ها توليد نموده ايم. و شرح كار آن را در اين مقاله بررسي مي كنيم.

 

مقدمه:

Server يكي از سيستم هاي مديريت بانك هاي اطلاعاتي رابطه اي(Relational) است كه توسط شركت مايكروسافت ارائه شده است.

SQL Server از مدل سرويس دهنده – سرويس گيرنده (client server ) تبعيت مي نمايد. در اين مدل ، درخواست هاي ( InQuery ) سرويس گيرندگان براي سرويس دهنده ارسال و در سمت سرويس دهنده بررسي و آناليز مي گردند. در ادامه ، پردازش هاي مورد نياز بر روي اطلاعات ذخيره شده در بنك هاي اطلاعاتي انجام و در نهايت نتايج براي سرويس گيرنده ارسال خواهد شد.

MS SQL Server با استفاده از مجموعه عناصري ( Components ) كه به صورت هدفمند اجرا مي گردند ، قادر به تامين نيازها و درخواست ها از مخازن ( Data Storages ) مي باشد.

مخازن داده در SQL Server به دو روش زير مديريت مي گردد:

OLTP ( بر گرفته از System Online Transaction Processing )

OLAP ( بر گرفته از System Online Analytical Processing )

در مدل OLTP ، مخازن داده به صورت جداول رابطه اي كه عموماً به جهت جلوگيري از تكراري و ناهمگوني اطلاعات به صورت هنجار ( Normalize ) درآمده اند ، سازماندهي مي شوند.

اين نوع از بانك هاي اطلاعاتي براي درج و تغيير سريع اطلاعات توسط چندين كاربر به طور همزمان متناسب مي باشند. در مدل OLAP مخازن داده و ارتباط بين اطلاعات در اين مدل توسط SQL Server مديريت مي گردد.

يكي از اهداف مهم سيستم هاي مديريت بانك هاي اطلاعاتي ، قابليت رشد و توسعه (Scalability) است. MS SQL Server مجموعه اي از پتانسيل ها را به منظور تامين هدف فوق ارائه نموده است كه به برخي از مهمترين آنها اشاره مي گردد:

قابليت كار با بانكهاي اطلاعاتي حجيم

قابليت دسترسي هزاران كاربر بطور همزمان به بانك اطلاعاتي

قابليت خودسازگاري ( Compatibility Self ) با استفاده از ويژگي فوق منابغ مورد نياز

در كاربر ( نظير حافظه ، فضاي ديسك و... ) به محض اتصال به سرور ( login ) به صورت اتوماتيك به وي تخصيص داده مي شود و پس از Log off ، منابع اختصاص يافته به منظور استفاده ساير كاربران آزاد مي شوند.

قابليت اعتماد و در دسترس بودن ( Relibility ). با استفاده از ويژگي فوق مي توان بسياري از فعاليت هاي مديريتي را بدون توقف سرور انجام داد. ( نظير Back up )

برخورداري از سطوح امنيتي بالا. بدين منظور اعتبار سنجي كاربران توسط SQL با اعتبار سنجي ويندوز تجميع مي گردد. در چنين مواردي ، ضرورتي به تعريف كاربر در MS SQL Server نخواهد بود و اعتبار سنجي وي توسط ويندوز انجام خواهد شد.

پشتيباني از حجم بالايي از حافظه در سرور ( در نسخه 2000 تا 64 گيگا بايت و در نسخه 2005 متناسب با حافظه اي كه سيستم عامل از آن حمايت مي نمايد )

استفاده از چندين پردازنده به صورت موازي

پشتيباني از لايه ها و سوكت هاي امنيتي نظير SSL و خصوصاً جهت استفاده در وب

 

يكي ديگر از ويژگي هاي مهم سيستم هاي مديريت بانك هاي اطلاعاتي ، ايجاد تسهيلات لازم به منظور مديريت بانك هاي اطلاعاتي است. SQL Server با ارائه برنامه هاي جانبي نظير Enterprise Manager استفاده و مديريت بانك هاي اطلاعاتي را آسان نموده است.

MS SQL Server به طور اتوماتيك در Active Directory ثبت مي شود ( Register ) بنابراين كاربران شبكه به راحتي مي توانند آن را در Active Directory جستجو و در صورت نياز به آن متصل شوند. هم چنين MS SQL Server توسط IIS پشتيباني مي گردد و مرورگرها با استفاده از پروتكل HTTP قابليت استفاده از آن خواهند داشت.

از جمله نكات مهم در خصوص MS SQL Server اجراي آن به صورت يك سرويس است ، بنابراين در صورتي كه كاربري به ماشيني كه MS SQL Server بر روي آن اجرا شده است.

Log on نكرده باشد ، هم چنان سيستم در دسترس كاربران خواهد بود. علاوه بر اين مي توان از سيستم مانيتورينگ ويندوز به منظور مانيتورينگ SQL Server استفاده نمود.

يكي از مهمترين و شاخص ترين ويژگي هاي MS SQL Server كه از نسخه 2000 در آن ايجاد شده است ، امكان نصب چندين نسخه SQL بر روي يك ماشين مي باشد Multi Instance به طوريكه هر يك از نسخه ها فايل هاي باينري مخصوص به خود را داشته و بطور جداگانه مديريت و راهبري مي گردند ، ولي تمام نسخه ها به طور همزمان اجرا مي شوند. ( دقيقاً مشابه اين است كه چندين نسخه بر روي چندين كامپيوتر نصب شده باشد.)

با توجه به اين كه نسخه ( Instance ) قراردادي فاقد نام است و ساير نسخه ها مي بايست داراي نام باشند به آنها نسخه هاي داراي نام ( Named Instance ) مي گويند. نسخه هاي داراي نام را مي توان هر زمان نصب نمود ( قبل و يا بعد از نسخه قراردادي )

ابزارهاي همراه SQL نظير Manager SQL Enterprise يك مرتبه نصب خواهند شد و در تمامي نسخه هاي SQL به صورت مشترك استفاده خواهند شد.

تا كنون نسخه هاي متعددي از MS SQL Server ارائه شده است. استفاده از نسخه هاي 2000 و 2005 بيش از ساير نسخه ها ، متداول است. هر يك از نسخه هاي MS SQL Server در مدل هاي مختلف ( با توجه به نوع استفاده و اندازه سازمان و متقاضي ) ارائه شده اند.

 

فهرست مطالب:

بخش اول

آشنايي با SQL Server

بخش دوم

برنامه نويسي VB.NET

بخش سوم

بررسي نرم افزار كتابخانه

چكيده

مقدمه

بخش اول: آشنايي با SQL Server

1-آشنايي با SQL Server

SQL Server بحث داغ روز

1-2- تاريخچه SQL Server

1-2-1- پايگاه داده چيست ؟

1-2-1-1- اشياء‌پايگاه داده رابطه اي

1-2-1-2- طراحي پايگاههاي داده رابطه اي

1-2-1-2-1- مصاحبه با مشتري

1-2-1-2-2- سازماندهي اشياء‌

1-2-1-2-3- نرمال سازي داده ها (Normalizing)

1-2-1-2-4- ايجاد پايگاه داده و جداول

1-2-1-2-5- SQL Server و مدل سرويس گيرنده / سرويس دهنده

آشنايي با قسمت هاي مختلف SQL Server

1-3-1- درباره Enterprise Manager

1-3-2- اجزاي تشكيل دهنده يك Databases

1-3-2-1- ايجاد يك جدول جديد

1-3-2-2- ايجاد Stored Procedure

1-3-3- مقادير قابل قبول براي انواع داده در SQL Server

1-3-4- معرفي SQL و دستورات عمومي آن

1-3-4-1- دستور Select

1-3-4-1-1- استفاده از توابع در Select

1-3-4-3- دستور Insert

1-3-4-4- دستور Set nocount on

1-3-4-5- دستور Delete

بخش دوم: برنامه نويسي VB.NET

برنامه نويسي VB.NET

مقدمه‌ای بر برنامه نویسی شیءگرا

2-1-1- اشیاء، اعضا و تجرد (Abstraction)

2-1-2- کلاس‌ها (Classes)

2-1-3- اشیاء و اعضاء (Members)

کپسوله سازی(Encapsulation)

چند شکلی (Polymorphism)

2-3-1- چندشکلی اینترفیسی (Interface Polymorphism)

2-3-2- چندشکلی وراثتی (Inheritance Polymorphism)

Overloading اعضاء

2-4-1- ساختن متدهای Overload

اینترفیس‌ها

2-5-1- تعریف اینترفیس‌ها

2-5-2- چند شکلی با اینترفیس‌ها

(Polymorphism with Interfaces)

2-5-3- پیاده سازی اینترفیس‌ها

2-5-4- پیاده سازی اعضای اینترفیس‌ها

بخش سوم: بررسي نرم افزار كتابخانه

بررسي نرم افزار كتابخانه

شرح قسمت هاي مختلف نرم افزار

3-1-1- سيستم ورودي

3-1-2- Main

3-1-2-1- مديريت اعضاء

3-1-2-2- مديريت كتابها

3-1-2-3- امانات

3-1-2-4- گزارشات

نتيجه گيري

منابع

 

منابع ومأخذ: